MBSmustafa burakçocuk doktoru · bodrum
← Tüm karar rehberleri
Ateş ve ilaçAdım adım rehber

Çocuğum kusuyor, içtiği suyu da çıkarıyor

Kısa cevap

Bir bardak içirmeye çalışmak yerine küçük miktarlarla başlayın. Eczaneden alınan ağızdan sıvı desteğini (ORS) paketinde yazdığı gibi hazırlayın. Küçük miktarları da tutamıyorsa bugün değerlendirme alın. Yeşil ya da kanlı kusma, şiddetli karın ağrısı veya belirgin sıvı kaybında beklemeyin.

Aşağıdaki sorularla çocuğunuzun durumuna göre ilk adımı ve ne zaman yardım almanız gerektiğini gözden geçirebilirsiniz.

Yazan: Dr. Mustafa Burak SevenÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı · Acıbadem Bodrum HastanesiSon güncelleme (dil ve anlatım):

ORS nedir? İshal ve kusmada kaybedilen su ve tuzu yerine koymak için kullanılan ağızdan sıvı desteğidir. Eczaneden alınan ürünü paketinde yazan su miktarıyla hazırlayın; meyve suyu veya sporcu içeceği yerine geçmez.

ADIM ADIM BAKALIMÖnce güvenlik

Önce kontrol edelim: şu anda acil bir belirti var mı?

Bir tanesi bile varsa “Evet”i seçin.

  • Nefes alamıyor, belirgin zorlanıyor veya boğuluyor.
  • Dudakları ya da yüzü morarıyor.
  • Uyandıramıyorsunuz veya size normal tepki vermiyor.
  • Havale / nöbet devam ediyor.
Bunu nasıl anlayacağım?

Nefes alırken kaburgaların altında içeri çekilme, inleme veya nefes duraklaması dikkat gerektirir. Uyanıklığını kontrol etmek için seslenin ve hafifçe dokunun; sarsmayın. Nefesinden veya tepkisinden emin değilseniz aşağıdaki belirsizlik seçeneğini seçin; açıklamayı tamamlamak için yardım istemeyi geciktirmeyin.

Bu soru dahil en fazla 7 kısa soru kaldı. Yanıtınıza göre daha erken tamamlanabilir.

Genel bilgilendirmedir; tanı koymaz, ilaç dozu belirlemez. Hekiminizin kişisel bakım ve acil başvuru planı önceliklidir.

Bu rehberi yakınınızla paylaşın.

Bağlantı yalnızca konuyu açar; yanıtlarınız paylaşılmaz.

İsim ve iletişim bilgisi istenmez. Yanıtlarınız bu sayfada kalır; yenilediğinizde veya kapattığınızda silinir.

Karar akışını metin olarak oku

Bu bölüm tüm olası yolları gösterir. Her sonuç yalnızca o sonuca yönlendiren yanıtlar için geçerlidir. Acil belirti varsa evdeki adımları denemeden yardım alın.

  1. Önce kontrol edelim: şu anda acil bir belirti var mı?

    • Nefes alamıyor, belirgin zorlanıyor veya boğuluyor.
    • Dudakları ya da yüzü morarıyor.
    • Uyandıramıyorsunuz veya size normal tepki vermiyor.
    • Havale / nöbet devam ediyor.

    Nefes alamama veya belirgin nefes güçlüğü, dudaklarda/yüzde morarma, uyandırılamama ya da normal yanıt vermeme, devam eden havale veya nefes almayı engelleyen boğulma.

    Nasıl anlayabilirim? Nefes alırken kaburgaların altında içeri çekilme, inleme veya nefes duraklaması dikkat gerektirir. Uyanıklığını kontrol etmek için seslenin ve hafifçe dokunun; sarsmayın. Nefesinden veya tepkisinden emin değilseniz aşağıdaki belirsizlik seçeneğini seçin; açıklamayı tamamlamak için yardım istemeyi geciktirmeyin.

  2. Bebeğiniz 3 aydan küçük mü ve ateş ya da düşük vücut sıcaklığı kuşkusu var mı?

    3 aydan küçük bebekte 38 °C ve üzeri, 36 °C altı veya ölçemeseniz de ateş kuşkusu: diğer soruları beklemeyin.

  3. Aşağıdakilerden herhangi biri var mı?

    • Koyu yeşil veya kanlı kusma.
    • Şiddetli, sürekli karın ağrısı veya karında şişlik.
    • Kusmanın kafa darbesi ya da olası ilaç / kimyasal alımı sonrası başlaması.

    Kusma kafa darbesi veya olası ilaç/kimyasal alımı sonrası başladıysa da acil değerlendirme gerekir.

  4. Yaşı ve ateşi nasıl?

    Küçük bebekler daha hızlı sıvı kaybedebilir.

  5. Aşağıdakilerden herhangi biri var mı?

    • İdrarın alışılmışa göre belirgin azalması.
    • Çok kuru ağız veya çökük gözler.
    • Aşırı halsizlik.

    İdrar azalmasını fark ederseniz belirli bir saat sınırını doldurmayı beklemeyin.

    Nasıl anlayabilirim? İdrar azalmasını kendi alışılmış düzeniyle karşılaştırın: bezler daha az ıslanıyor veya tuvalete daha seyrek gidiyor mu? Belirgin azalma fark ettiyseniz belli bir saat dolsun diye beklemeyin.

  6. Kısa aralıklarla verilen çok küçük yudumları tutabiliyor mu?

    Bir bardak birden içirmek yeniden kusmayı artırabilir.

  7. Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?

    Çocuğun kişisel acil planı varsa onu uygulayın. Kanser tedavisinde ateş veya yeni hastalık belirtisinde şimdi acil değerlendirme gerekir.

  8. Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?

    Çocuğun kişisel acil planı varsa onu uygulayın. Kanser tedavisinde ateş veya yeni hastalık belirtisinde şimdi acil değerlendirme gerekir.

Evdeki adımlar

Az ve sık sıvı denemesi yapın

  1. Hazır oral rehidrasyon sıvısı veya eczaneden alınan ORS paketini hazırlayın; tozu yalnız pakette yazan tam su miktarıyla karıştırın. Ek şeker/tuz koymayın.
  2. Küçük başlangıç örneği: ölçülü kaşık veya ağızdan ilaç vermek için kullanılan ölçülü şırıngayla 5 mL sıvıyı yaklaşık 5 dakikada bir, uyanık çocuğa yavaşça sunun. Bu miktar günlük sıvı hedefi değildir.
  3. Kusarsa kısa ara verip daha küçük yudumlarla yeniden deneyin; tutabildikçe miktarı yavaşça artırın, bir bardak içmeye zorlamayın.
  4. Emzirmeyi sürdürün; mamayı sulandırmayın. İştahı ve toleransı geri geldikçe olağan yiyeceklerini küçük porsiyonlarla teklif edin.
  5. Son ıslak bez/tuvalet saatine bakın; küçük miktarları da sürekli çıkarıyorsa veya idrarı belirgin azsa evde denemeyi uzatmayın.

Takip: İlk 1–2 saatte sıvıyı tutup tutmadığını değerlendirin; küçük miktarları da sürekli çıkarıyorsa bugün başvurun.

Hemen değerlendirme

Kusmanın bu özellikleri için şimdi acile başvurun

  1. Koyu yeşil/kanlı kusma, şiddetli karın ağrısı/şişlik veya darbe sonrası kusmayı evde izlemeyin.
  2. Zor uyanma, morarma veya ciddi nefes güçlüğü varsa 112; bu belirtiler yoksa güvenli biçimde şimdi acile başvurun.
  3. Yemek veya büyük miktarda sıvı içirmeye zorlamayın; kusmanın görünümünü ve olayın saatini sağlık ekibine anlatın.
  4. İlaç/kimyasal alımı ihtimali varsa ambalajı yanınıza alın; kusturmayın.

Takip: Şimdi başvurun; bir sonraki kusmayı beklemeyin.

Gecikmeden değerlendirme

Sıvı kaybı ve kusma için bugün değerlendirme alın

  1. Bugün çocuk hekimi, aile hekimi veya uygun sağlık birimiyle iletişim kurun; gün içinde değerlendirme sağlanamıyorsa acile başvurun.
  2. Uyanık ve rahat yutabiliyorsa ORS’yi bir-iki küçük yudumla sık teklif edin; bir bardak içmesini istemeyin. Bebek emiyorsa kısa, sık emzirmeyi sürdürün.
  3. Sıvıyı zorla şırıngayla boğaza sıkmayın; kendi kendinize kusma ilacı vermeyin ve başvuruyu sıvı denemesi için ertelemeyin.
  4. Son idrar saatini, tutabildiği sıvıyı ve kusmanın sayısını sağlık ekibine aktarın.

Takip: Bugün görüşün; belirgin nefes güçlüğü, morarma veya zor uyandırılmada beklemeden 112.

Gecikmeden değerlendirme

Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.

  1. Kişisel acil planı şimdi uygulayın; planda daha erken başvuru varsa beklemeyin.
  2. Takip ekibini şimdi arayın. Bugün değerlendirme sağlanamıyorsa uygun acil servise başvurun.
  3. Hazır oral rehidrasyon sıvısı veya eczaneden alınan ORS paketini hazırlayın; tozu yalnız pakette yazan tam su miktarıyla karıştırın. Ek şeker/tuz koymayın.
  4. Küçük başlangıç örneği: ölçülü kaşık veya ağızdan ilaç vermek için kullanılan ölçülü şırıngayla 5 mL sıvıyı yaklaşık 5 dakikada bir, uyanık çocuğa yavaşça sunun. Bu miktar günlük sıvı hedefi değildir.
  5. Kusarsa kısa ara verip daha küçük yudumlarla yeniden deneyin; tutabildikçe miktarı yavaşça artırın, bir bardak içmeye zorlamayın.
  6. Emzirmeyi sürdürün; mamayı sulandırmayın. İştahı ve toleransı geri geldikçe olağan yiyeceklerini küçük porsiyonlarla teklif edin.
  7. Son ıslak bez/tuvalet saatine bakın; küçük miktarları da sürekli çıkarıyorsa veya idrarı belirgin azsa evde denemeyi uzatmayın.

Takip: Bugün sağlık değerlendirmesi alın. Kendi acil planınızın gerektirdiği daha erken başvuruyu ertelemeyin.

Gecikmeden değerlendirme

Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.

  1. Kişisel acil planı şimdi uygulayın; planda daha erken başvuru varsa beklemeyin.
  2. Takip ekibini şimdi arayın. Bugün değerlendirme sağlanamıyorsa uygun acil servise başvurun.
  3. Bugün çocuk hekimi, aile hekimi veya uygun sağlık birimiyle iletişim kurun; gün içinde değerlendirme sağlanamıyorsa acile başvurun.
  4. Uyanık ve rahat yutabiliyorsa ORS’yi bir-iki küçük yudumla sık teklif edin; bir bardak içmesini istemeyin. Bebek emiyorsa kısa, sık emzirmeyi sürdürün.
  5. Sıvıyı zorla şırıngayla boğaza sıkmayın; kendi kendinize kusma ilacı vermeyin ve başvuruyu sıvı denemesi için ertelemeyin.
  6. Son idrar saatini, tutabildiği sıvıyı ve kusmanın sayısını sağlık ekibine aktarın.

Takip: Bugün sağlık değerlendirmesi alın. Kendi acil planınızın gerektirdiği daha erken başvuruyu ertelemeyin.

Hemen değerlendirme

Küçük bebekte şimdi çocuk acile başvurun.

  1. 3 aydan küçük bebekte bu sıcaklık bulgusu için şimdi çocuk acile gidin; ateş düşürücünün etkisini beklemeyin.
  2. Yaşını, ölçtüğünüz dereceyi, ölçüm yerini ve varsa verdiğiniz ilacı söyleyin. Ölçüm yapamadıysanız bunu belirtin.
  3. Morarma, nefes güçlüğü veya zor uyandırılma varsa 112’yi arayın.

Takip: Şimdi acil değerlendirme. Randevu veya çevrim içi mesaj yanıtını beklemeyin.

Hemen değerlendirme

Kanser tedavisinde yeni hastalık belirtisini bekletmeyin.

  1. Kişisel acil başvuru planını uygulayarak şimdi acil değerlendirmeye gidin.
  2. Tedavi ekibine haber verin; ulaşamamak başvuruyu geciktirmesin.
  3. Ateş ölçümünü ve kullandığı ilaçları söyleyin. Nefes veya bilinç sorunu varsa 112’yi arayın.

Takip: Şimdi değerlendirme; kanser tedavisinde ciddi enfeksiyon hızla ilerleyebilir.

Hemen değerlendirme

Rehberi bırakın, 112’yi arayın.

  1. Çocuğun yanından ayrılmayın; mümkünse başka bir yetişkinden yardım isteyin.
  2. 112’ye çocuğun yaşını, gördüğünüz belirtiyi ve bulunduğunuz açık adresi söyleyin.
  3. Telefondaki sağlık görevlisinin yönlendirmesini izleyin. Bilinci kapalı veya nefes almakta zorlanan çocuğa ağızdan yiyecek, içecek ya da ilaç vermeyin.

Takip: Şimdi yardım isteyin. Online yanıtı veya randevu saatini beklemeyin.

Hemen değerlendirme

Nefes veya bilinç belirsizliğinde beklemeyin.

  1. Çocuğun yanında kalın; nefes almakta zorlanıp zorlanmadığını ve size normal tepki verip vermediğini kontrol edin.
  2. Normal nefes aldığından veya normal yanıt verdiğinden emin değilseniz 112’yi arayıp gördüğünüz durumu anlatın.
  3. Yardım isterken bu rehberi tamamlamaya çalışmayın.

Takip: Acil değerlendirme için şimdi yardım alın.

Bebeklerde kabızlık, çocuklarda ishal ve kusma rehberlerinin tümü →

Kaynaklar ve kapsam

Bu akış genel bilgilendirme içindir. Çocuğun tüm bulgularını değerlendiremez; kesin tanı veya “tehlike yok” sonucu vermez. İlaç başlatma, kesme ve doz değişikliği için hekiminizin planını izleyin.

Karar akışının kaynak tarihi:

Başka bir sorum var →