← 50 besinlik sunum rehberi

SOFRAYA OTURMADAN ÖNCE

Ek gıdada
güvenli sofra.

Hazırlama, alerjenlerle tanışma ve saklama için küçük hatırlatmalar.

HER ÖĞÜNDE AYNI TEMEL KURALLAR

Güvenli sofra.

Dik otursun, yanında olun.

Yatarak, yürürken veya araçta beslemeyin. Ekranı kapatın; öğün boyunca yakından izleyin. Besin kolay ezilmeli, şekli ve boyutu becerisine uygun olmalı.

Sert ve yuvarlak parçaları değiştirin.

Sert meyve ve sebzeleri yumuşatın; sert çekirdekleri, kemikleri ve kılçıkları çıkarın. Üzüm ve çeri domatesi boyuna dörde bölün. Bütün kuruyemiş ve yoğun ezme topakları sunmayın.

İlk yılın sınırlarını koruyun.

Bal, 12 ay dolmadan verilmez; pişmiş tarifte de kullanılmaz. İnek sütünü 12 aydan önce içecek yapmayın. Çiğ süt, çiğ yumurta, az pişmiş et ve balık vermeyin; tuz ve şeker eklemeyin.

Bu sayfa ilk yardım eğitiminin yerini tutmaz. NHS ilk yardım kaynağı (İngilizce) ↗

YUMURTA, SÜT, YER FISTIĞI…

Alerjenlerle
planlı tanışalım.

Ek gıdaya hazır olduğunda alerjenleri uygun biçimde, tek tek ve az miktarla sunun. Yumurtayı tam pişirin; kuruyemişi bütün olarak vermeyin, pürüzsüz ezmesini inceltin. Sorunsuz yediklerini sonraki öğünlerde de düzenli sunun.

Şiddetli egzama, bilinen alerji veya önceki reaksiyonda evde denemeden önce hekiminizle planlayın. Döküntü, şişlik ya da kusma gelişirse besini durdurup tıbbi görüş alın; tekrar deneyerek test etmeyin.

HAZIRLADIKTAN SONRA

Saklama ve yeniden ısıtma.

Küçük miktar ayırın.

Ellerinizi, yüzeyleri ve malzemeleri temizleyin. Çiğ et ve balığı hazır yiyeceklerden ayırın. Bebeğin tabağında kalan, ağzıyla veya kullandığı kaşıkla temas eden yemeği yeniden saklamayın.

Hızlı soğutun.

Pişen yemeği 1–2 saat içinde soğutup buzdolabına veya dondurucuya koyun. Buzdolabındakini 2 gün içinde kullanın. Pirinci 1 saat içinde soğutup kaldırın ve buzdolabında en fazla 24 saat tutun.

Bir kez ısıtın.

Donmuş yemeği buzdolabında çözdürün ve 24 saat içinde kullanın. Yemeğin tamamı iyice ısınmalı; ardından bebeğe vermeden önce karıştırıp sıcaklığını kontrol edin. Tekrar tekrar ısıtmayın.

AKLINIZA TAKILANLAR

Kısa sorular, net cevaplar.

BLW mi, kaşıkla besleme mi?

İkisini birlikte kullanabilirsiniz. Yumuşak parmak besinler ve uygun kıvamda ezmelerle bebeğin öğüne katılmasına fırsat verin. Hangi yöntemi seçerseniz seçin, dik oturma, gözetim ve güvenli hazırlama aynı derecede önemlidir.

Ne kadar yemesini bekleyeyim?

Başlangıçta birkaç küçük kaşık veya az miktarda uygun besin yeterli olabilir. Zamanla çeşitlilik ve miktar artar; bir kâseyi bitirmek hedef değildir. Ağzını kapatıyor veya başını çeviriyorsa durun. Anne sütünü veya formül mamayı sürdürün.

Ne zaman su vereyim?

Ek gıdaya başladıktan sonra öğünlerde açık bardaktan veya serbest akışlı bardaktan küçük yudumlar su sunabilirsiniz. İlk yıl temel içeceği anne sütü veya formül mamadır. Meyve suyu, şekerli içecek ve bitki çayı vermeniz gerekmez.

Pütürlü besinlere geçmek için diş çıkmasını bekleyeyim mi?

Diş çıkmasını beklemek gerekmez. Bebeğiniz hazır oldukça çatalla ezilmiş pütürlü kıvamları ve kolay ezilen parmak besinleri deneyin. Yutarken sürekli öksürme, ağrı veya belirgin zorlanma varsa ilerlemeyi zorlamadan değerlendirme isteyin.

Karttaki 9+ ay etiketi ne demek?

O dönem için bir sunum örneğidir; her bebeğin aynı ayda aynı parçayı yiyebileceği anlamına gelmez. Küçük parçaları kavrayamıyorsa veya kıvamı yönetemiyorsa önceki uygun sunumu sürdürün. Balın 12 ay sınırı gibi özel kurallar bunun dışındadır.

Yemek istemediğinde ne yapayım?

Zorlamayın; sakin bir zamanda yeniden sunun. İlk reddedişte besini tamamen bırakmanız gerekmez. Sürekli reddetme, sıvı alamama, kilo kaybı veya yutma güçlüğü varsa bunu yalnız iştahsızlık saymayalım.

Yazan: Dr. Mustafa Burak SevenÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı · Acıbadem Bodrum HastanesiSon güncelleme (dil ve anlatım):

Kaynaklar ve rehberin kapsamı

Genel bilgilendirmedir; çocuğunuzun kişisel beslenme planının yerini tutmaz. Güvenli hazırlama, alerjenler ve saklamayla ilgili kaynaklar aşağıdadır. Dış kaynaklar İngilizcedir.

Besine özel sunumları ve kaynakları Doktordan Tarifler bölümündeki 50 temel gıda kartında bulabilirsiniz. Hazır oluş ve başlangıç zamanını ayrı hazır oluş kontrolüyle değerlendirebilirsiniz.