MBSmustafa burakçocuk doktoru · bodrum
← Tüm karar rehberleri
Beslenme ve büyümeAdım adım rehber

Yemek yemediğinde yerine süt vereyim mi?

Kısa cevap

12 aydan küçük bebeğin anne sütü veya mama öğünlerini ek gıdayı reddetti diye kesmeyin. Daha büyük çocukta her reddi büyük bir biberon sütle tamamlamak sonraki öğünü de zorlaştırabilir. Büyüme sorunu veya özel beslenme planı varsa değişikliği doktoruyla konuşun.

Aşağıdaki sorularla çocuğunuzun durumuna göre ilk adımı ve ne zaman yardım almanız gerektiğini gözden geçirebilirsiniz.

Yazan: Dr. Mustafa Burak SevenÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı · Acıbadem Bodrum HastanesiSon güncelleme (dil ve anlatım):

ADIM ADIM BAKALIMAdım 1

Yemek reddine yeni bir hastalık belirtisi eşlik ediyor mu?

Sıvıyı da reddetme, belirgin idrar azalması, tekrarlayan kusma veya çok halsiz görünüm; 3 aydan küçük bebekte yeni beslenme azalması.

Bunu nasıl anlayacağım?

İdrar azalmasını kendi alışılmış düzeniyle karşılaştırın: bezler daha az ıslanıyor veya tuvalete daha seyrek gidiyor mu? Belirgin azalma fark ettiyseniz belli bir saat dolsun diye beklemeyin.

Bu soru dahil en fazla 4 kısa soru kaldı. Yanıtınıza göre daha erken tamamlanabilir.

Genel bilgilendirmedir; tanı koymaz, ilaç dozu belirlemez. Hekiminizin kişisel bakım ve acil başvuru planı önceliklidir.

Bu rehberi yakınınızla paylaşın.

Bağlantı yalnızca konuyu açar; yanıtlarınız paylaşılmaz.

İsim ve iletişim bilgisi istenmez. Yanıtlarınız bu sayfada kalır; yenilediğinizde veya kapattığınızda silinir.

Karar akışını metin olarak oku

Bu bölüm tüm olası yolları gösterir. Her sonuç yalnızca o sonuca yönlendiren yanıtlar için geçerlidir. Acil belirti varsa evdeki adımları denemeden yardım alın.

  1. Yemek reddine yeni bir hastalık belirtisi eşlik ediyor mu?

    Sıvıyı da reddetme, belirgin idrar azalması, tekrarlayan kusma veya çok halsiz görünüm; 3 aydan küçük bebekte yeni beslenme azalması.

    Nasıl anlayabilirim? İdrar azalmasını kendi alışılmış düzeniyle karşılaştırın: bezler daha az ıslanıyor veya tuvalete daha seyrek gidiyor mu? Belirgin azalma fark ettiyseniz belli bir saat dolsun diye beklemeyin.

  2. Çocuğunuz kaç aylık?

    Anne sütü ile inek sütünü aynı sınıra tabi tutmayın.

  3. Büyüme sorunu veya hekimce verilmiş özel beslenme planı var mı?

    Tıbbi beslenme ürünlerini bu akışla azaltmayın.

  4. Yemek reddedince sık sık süt veriliyor veya günde 500 mL’den çok inek sütü içiliyor mu?

    Bu miktar anne sütü ya da kişiye özel formül planı için sınır değildir.

Gecikmeden değerlendirme

Bugün sağlık ekibiyle görüşün

  1. Beslenmedeki yeni azalma için şimdi doktorunuzu arayın; aynı gün değerlendirme sağlanamıyor ve belirti sürüyorsa çocuk acile başvurun.
  2. Yemek yedirme denemesini durdurun ve çocuğu rahat, dik bir pozisyonda yanınızda tutun. Uyanık ve rahat yutuyorsa küçük yudumlarla alışılmış sıvısını; bebekse anne sütü veya normal hazırlanmış formülünü sunun.
  3. Ağzını zorla açmayın, peşinden kaşıkla dolaşmayın; öksürüyor veya yutamıyorsa ağızdan vermeyi bırakıp gecikmeden değerlendirmeye gidin.
  4. Bir sonraki bez/tuvalette idrarı ve size tepkisini kontrol edin; daha az idrar, zor uyanma veya nefes değişikliğinde planlanan saati beklemeyin.
  5. Üç aydan küçük bebekte 38 °C ve üzeri veya 36 °C altı sıcaklık varsa şimdi çocuk acile başvurun; küçük bebekte yeni emme azalmasında gecikmeden değerlendirme sağlayın. Şiddetli karın ağrısı, yeşil/kanlı kusma, çok kanama veya siyah katran gibi kakada da şimdi acile gidin.

Takip: Bugün değerlendirin; ciddi belirtilerde şimdi acile, morarma veya uyandırılamamada 112. Küçük bebekte yeni beslenme azalmasını ertesi güne bırakmayın.

Değerlendirme planı

Mevcut beslenme planını koruyarak miktarı netleştirin

  1. Özel formül/tıbbi beslenme ürünü kullanıyorsa verilen ölçek, su ve saat planını aynen sürdürün; bunu genel süt miktarıyla değiştirmeyin.
  2. İnek sütünü verdiğiniz bardağı bir kez ölçülü kapla ölçün; bugün kaç bardak verdiğinizi sayın. Anne sütünü bu mL hesabına katmayın.
  3. Öğün geldiğinde sütle birlikte küçük bir yiyecek tabağı da hazırlayın; yalnız süt içmesi için yemeği kaldırmayın ve reddettiğinde zorlamayın.
  4. Özel plan varsa bu hafta planı veren ekiple görüşün; yalnız miktarı bilmiyorsanız 24 saatlik ölçümden sonra rehberi yeniden kullanın.

Takip: Özel plan varsa bu hafta planı veren ekiple görüşün. Yalnız miktardan emin değilseniz 24 saat ölçüp rehberi yeniden kullanın; sıvı alımı azalırsa bugün danışın.

Evdeki adımlar

Süt öğünlerini koruyun

  1. Alışılmış anne sütü veya formül öğününü sunun; ek gıdayı reddettiği için geciktirmeyin ya da azaltmayın.
  2. Yaklaşık 6 aylık ve hazırsa, dinlenmişken küçük kaşıkla önceden tolere ettiği yumuşak besinden bir iki tadım teklif edin.
  3. Başını çevirirse kaşığı geri çekin; “Tamam, başka zaman deneriz” deyip bitirin. Daha çok yesin diye uzun süre aç bırakmayın.
  4. Bir sonraki süt öğününde rahat emmesini ve gün içindeki ıslak bezleri kontrol edin; sütü de reddediyorsa aynı gün görüşün.

Takip: Ek gıdaya ilerleme güçlüğü varsa bu hafta danışın; sütü de reddediyorsa aynı gün değerlendirin.

Evdeki adımlar

Sütü öğün reddinin otomatik karşılığı yapmayın

  1. Bugün kullandığınız süt bardağını ölçün; her dolumu sayarak toplam inek sütünü görün. Emzirmeyi bu miktara katmayın.
  2. Büyümesi uygun ve özel planı olmayan çocukta sütü öğünlerde bardakla sunun; tüm gün biberonla dolaştırmayı bırakın. Bir yaş sonrası yaklaşık 400–500 mL/gün çoğu çocuk için yeterli olabilir, yoğurt/peynir de hesaba katılır.
  3. Akşam yemeğini reddederse “Tamam, şimdi istemiyorsun” deyin; hemen büyük biberon süt hazırlamayın. Sonraki planlı ara öğünde önceden kabul ettiği yiyeceği, örneğin yoğurt ve yumuşak meyveyi sunun.
  4. Öğünler arasında suyu erişilebilir tutun; gerekli sütü tamamen keserek iştah açmaya çalışmayın.

Takip: 1 hafta gözleyin; alımı belirgin düşerse veya büyük ölçüde sütle besleniyorsa bu hafta görüşün.

Evdeki adımlar

Mevcut düzeni koruyun; reddedilen öğünü zorlamayın

  1. Bugünkü öğünde kabul ettiği bir yiyeceği küçük tabakta aile yemeğinin yanına koyun. Sütü mevcut ölçülü düzeninde sunun.
  2. Yemek istemezse “Tamam, bitirdik” deyip tartışmayı bitirin; fazladan süt içmesi için peşinden gitmeyin.
  3. Bir sonraki planlı öğün/ara öğünde yeniden sunun; gün boyu sürekli atıştırmalık teklif etmeyin.
  4. Ertesi gün toplam alımı ve enerjisini karşılaştırın; tek bir öğünü zorla telafi etmeyin.

Takip: 1–2 hafta içinde reddetme sıklaşıyorsa veya günlük yediği ve içtiği miktar düşüyorsa görüşün; sıvıyı da reddetmede aynı gün değerlendirin.

Bebek beslenmesi, ek gıda ve iştahsızlık rehberlerinin tümü →

Kaynaklar ve kapsam

Bu akış genel bilgilendirme içindir. Çocuğun tüm bulgularını değerlendiremez; kesin tanı veya “tehlike yok” sonucu vermez. İlaç başlatma, kesme ve doz değişikliği için hekiminizin planını izleyin.

Karar akışının kaynak tarihi:

Başka bir sorum var →