MBSmustafa burakçocuk doktoru · bodrum
← Tüm karar rehberleri
Öksürük ve kreşAdım adım rehber

Bebeğin burnu beslenme öncesi mi, uyku öncesi mi temizlenmeli?

Kısa cevap

Burun tıkalıysa beslenme veya uyku öncesi nazik temizlik işe yarayabilir. İlaç içermeyen serum fizyolojik kullanın; aspiratörü derine sokmayın. Rahat nefes alıyorsa sırf saati geldi diye temizlemeyin. Ememiyor veya nefes almakta zorlanıyorsa temizlikle vakit kaybetmeyin.

Aşağıdaki sorularla çocuğunuzun durumuna göre ilk adımı ve ne zaman yardım almanız gerektiğini gözden geçirebilirsiniz.

Yazan: Dr. Mustafa Burak SevenÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı · Acıbadem Bodrum HastanesiSon güncelleme (dil ve anlatım):

ADIM ADIM BAKALIMÖnce güvenlik

Önce kontrol edelim: şu anda acil bir belirti var mı?

Bir tanesi bile varsa “Evet”i seçin.

  • Nefes alamıyor, belirgin zorlanıyor veya boğuluyor.
  • Dudakları ya da yüzü morarıyor.
  • Uyandıramıyorsunuz veya size normal tepki vermiyor.
  • Havale / nöbet devam ediyor.
Bunu nasıl anlayacağım?

Nefes alırken kaburgaların altında içeri çekilme, inleme veya nefes duraklaması dikkat gerektirir. Uyanıklığını kontrol etmek için seslenin ve hafifçe dokunun; sarsmayın. Nefesinden veya tepkisinden emin değilseniz aşağıdaki belirsizlik seçeneğini seçin; açıklamayı tamamlamak için yardım istemeyi geciktirmeyin.

Bu soru dahil en fazla 9 kısa soru kaldı. Yanıtınıza göre daha erken tamamlanabilir.

Genel bilgilendirmedir; tanı koymaz, ilaç dozu belirlemez. Hekiminizin kişisel bakım ve acil başvuru planı önceliklidir.

Bu rehberi yakınınızla paylaşın.

Bağlantı yalnızca konuyu açar; yanıtlarınız paylaşılmaz.

İsim ve iletişim bilgisi istenmez. Yanıtlarınız bu sayfada kalır; yenilediğinizde veya kapattığınızda silinir.

Karar akışını metin olarak oku

Bu bölüm tüm olası yolları gösterir. Her sonuç yalnızca o sonuca yönlendiren yanıtlar için geçerlidir. Acil belirti varsa evdeki adımları denemeden yardım alın.

  1. Önce kontrol edelim: şu anda acil bir belirti var mı?

    • Nefes alamıyor, belirgin zorlanıyor veya boğuluyor.
    • Dudakları ya da yüzü morarıyor.
    • Uyandıramıyorsunuz veya size normal tepki vermiyor.
    • Havale / nöbet devam ediyor.

    Nefes alamama veya belirgin nefes güçlüğü, dudaklarda/yüzde morarma, uyandırılamama ya da normal yanıt vermeme, devam eden havale veya nefes almayı engelleyen boğulma.

    Nasıl anlayabilirim? Nefes alırken kaburgaların altında içeri çekilme, inleme veya nefes duraklaması dikkat gerektirir. Uyanıklığını kontrol etmek için seslenin ve hafifçe dokunun; sarsmayın. Nefesinden veya tepkisinden emin değilseniz aşağıdaki belirsizlik seçeneğini seçin; açıklamayı tamamlamak için yardım istemeyi geciktirmeyin.

  2. Bebeğiniz 3 aydan küçük mü ve ateş ya da düşük vücut sıcaklığı kuşkusu var mı?

    3 aydan küçük bebekte 38 °C ve üzeri, 36 °C altı veya ölçemeseniz de ateş kuşkusu: diğer soruları beklemeyin.

  3. Buruna düğme pil veya mıknatıs sokmuş olabilir mi?

    Pil olabileceğinden şüphelenmeniz bile beklememek için yeterli. Birden fazla mıknatıs burun dokusunu arada sıkıştırabilir.

  4. Burunda belirgin veya durmayan kanama var mı?

    Çok kanama, başa darbe sonrası kanama, solukluk/baş dönmesi veya 10–15 dakika kesintisiz doğru basıya rağmen sürme acil değerlendirme gerektirir. Hafif kanamada oturtup öne eğin; burun deliklerinin hemen üzerindeki yumuşak kısmı 10–15 dakika bırakmadan sıkın. Başı geriye yatırmayın.

  5. Tıkanıklık nefesini ve beslenmesini nasıl etkiliyor?

    Solunum sorununun yalnız burundan geldiğini varsaymayın.

  6. Tek taraflı kötü kokulu akıntı veya yabancı cisim kuşkusu var mı?

    Basınçlı yıkama veya cımbızla müdahale yapmayın.

  7. Burun tıkanıklığı emmeyi/yemeyi veya uykuya geçişi gerçekten etkiliyor mu?

    Rahat nefes alan çocuğa sırf program olsun diye aspirasyon gerekmez.

  8. Hangi durum daha belirgin?

    Yemekten hemen sonra zorlayıcı temizlik kusmayı tetikleyebilir.

  9. Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?

    Çocuğun kişisel acil planı varsa onu uygulayın. Kanser tedavisinde ateş veya yeni hastalık belirtisinde şimdi acil değerlendirme gerekir.

  10. Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?

    Çocuğun kişisel acil planı varsa onu uygulayın. Kanser tedavisinde ateş veya yeni hastalık belirtisinde şimdi acil değerlendirme gerekir.

  11. Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?

    Çocuğun kişisel acil planı varsa onu uygulayın. Kanser tedavisinde ateş veya yeni hastalık belirtisinde şimdi acil değerlendirme gerekir.

  12. Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?

    Çocuğun kişisel acil planı varsa onu uygulayın. Kanser tedavisinde ateş veya yeni hastalık belirtisinde şimdi acil değerlendirme gerekir.

  13. Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?

    Çocuğun kişisel acil planı varsa onu uygulayın. Kanser tedavisinde ateş veya yeni hastalık belirtisinde şimdi acil değerlendirme gerekir.

Evdeki adımlar

Beslenmeden önce nazik bakım

  1. Hazır, ilaç içermeyen serum fizyolojik, yumuşak mendil ve gerekiyorsa temiz aspiratör hazırlayın. Ellerinizi yıkayın.
  2. Beslenmeden önce bebeği güvenli biçimde yatırıp her burun deliğine 1 damla serum fizyolojik koyun; kısa süre salgının yumuşamasını bekleyin.
  3. Salgı emmesini engelliyorsa aspiratörü yalnız girişte nazik kullanın; derine sokmayın, basınçlı yıkama yapmayın. Kanama veya belirgin acıda durun.
  4. Bebeği sakinleştirip besleyin; daha rahat emip emmediğine bakın. Kullandığınız aspiratörü üretici talimatına göre temizleyip kurutun.

Takip: Her uygulama sonrası emmesini kontrol edin; hâlâ belirgin az emiyorsa bugün değerlendirme alın.

Evdeki adımlar

Uyku rutininden önce rahatlatın

  1. Hazır, ilaç içermeyen serum fizyolojik, yumuşak mendil ve gerekiyorsa temiz aspiratör hazırlayın. Ellerinizi yıkayın.
  2. Bebekte her burun deliğine 1 damla serum fizyolojik koyun; salgı yumuşayınca yalnız burun girişinden nazikçe çekin. Büyük çocukta ürünün yaşa uygun talimatını izleyip burun deliklerini sırayla, hafifçe sümkürmesini isteyin.
  3. Temizliği uyku rutininden önce yapın; yemek biter bitmez zorlayıcı aspirasyon yapmayın ve rahat nefes alıyorsa tekrarlamayın.
  4. Bebeği sırtüstü, düz ve sert yatakta yatırın; yastık, yükseltici veya yatak eğimi eklemeyin.

Takip: Bu gece uyku ve solunumu izleyin; sık tekrarlayan tıkanıklıkta kontrol, zor solunumda hemen değerlendirme.

Evdeki adımlar

Rahat nefes alıyorsa zorlamayın

  1. Burun dışındaki kurumuş salgıyı ılık suyla nemlendirilmiş yumuşak bezle nazikçe silin; burnun içine çubuk sokmayın.
  2. Bir sonraki öğünde rahat emiyor/yiyor ve uykuda burundan rahat soluyorsa aspiratör kullanmayın.
  3. Tıkanırsa hazır serum fizyolojik ile salgıyı yumuşatın; sadece emmesini/uykusunu engelleyen salgıyı nazikçe temizleyin.

Takip: Gün içinde ihtiyacı yeniden değerlendirin; beslenme azalırsa veya nefes zorlaşırsa bugün başvurun.

Hemen değerlendirme

Beklemeyin: şimdi acil değerlendirme

  1. Morarma, zor uyandırılma veya belirgin nefes güçlüğü varsa 112’yi arayın; çocukla kendi başınıza yola çıkmayın.
  2. Bu belirtiler yoksa da seçtiğiniz durum için şimdi en yakın acil servise başvurun; uygun randevu saatini beklemeyin.
  3. Olayın ne zaman başladığını ve öncesinde beslenme, boğulur gibi olma veya başka bir belirti olup olmadığını sağlık ekibine söyleyin.

Takip: Şimdi yardım alın; çevrim içi yanıt veya ertesi sabahı beklemeyin.

Gecikmeden değerlendirme

Beslenme veya burundaki sorunu bugün değerlendirelim

  1. Bugün çocuk hekimi, aile hekimi veya uygun sağlık birimiyle iletişim kurun; gün içinde değerlendirme sağlanamıyorsa acile başvurun.
  2. Zorlayıcı aspirasyonu durdurun; kanama veya yabancı cisim kuşkusunda burnun içine bir şey sokmayın.
  3. Nefesi rahat ve uyanıksa beslenmeyi küçük miktarda teklif edin; ememiyorsa veya çok az alıyorsa temizlik denemelerini uzatmayın.
  4. Son emmesini ve idrarını söyleyin; tek taraflı kötü kokulu akıntı veya kanama varsa özellikle belirtin.

Takip: Bugün görüşün; belirgin nefes güçlüğü, morarma veya zor uyandırılmada beklemeden 112.

Evdeki adımlar

Zorlamadan bakımı deneyin; tekniği öğrenin

  1. Hazır, ilaç içermeyen serum fizyolojik, yumuşak mendil ve gerekiyorsa temiz aspiratör hazırlayın. Ellerinizi yıkayın.
  2. Bebekte her burun deliğine 1 damla serum fizyolojik koyun; salgı yumuşayınca yalnız burun girişinden nazikçe çekin. Büyük çocukta ürünün yaşa uygun talimatını izleyip burun deliklerini sırayla, hafifçe sümkürmesini isteyin.
  3. Kullandığınız aspiratörü eczacıya veya sağlık çalışanına gösterip yalnız burun girişinde nasıl tutulacağını uygulamalı öğrenin.
  4. Bakım sonrası daha rahat emip uyuyor mu kontrol edin; kanama/ağrıda işlemi durdurun, belirgin az emmede bugün değerlendirme alın.

Takip: Bir sonraki beslenmede yeniden gözleyin; belirgin az emme sürüyorsa bugün değerlendirme alın. Yalnız teknik öğrenmek için acil muayene gerekmez.

Hemen değerlendirme

Pil veya mıknatıs şüphesinde şimdi acile gidin

  1. Çocuğu şimdi en yakın acil servise götürün. Pil veya mıknatıs olabileceğini ilk başta söyleyin.
  2. Buruna su, damla, cımbız veya pamuklu çubuk uygulamayın; kendiniz çıkarmaya çalışmayın.
  3. Varsa benzer pilin ambalajını götürün, aramakla başvuruyu geciktirmeyin. Nefes sorunu varsa 112’yi arayın.

Takip: Şimdi acil değerlendirme; belirti veya akıntı başlamasını beklemeyin.

Hemen değerlendirme

Durmayan veya yoğun kanamada şimdi acile başvurun

  1. Şimdi acil değerlendirme alın. Nefes güçlüğü, baygınlık veya belirgin solukluk varsa 112’yi arayın.
  2. Çocuk uyanıkken oturtup öne eğin; burun deliklerinin üstündeki yumuşak kısmı kesintisiz sıkın. Başı geriye yatırmayın.
  3. Buruna cımbız, pamuklu çubuk veya basınçlı su uygulamayın; kanamanın başlama saatini ve varsa darbeyi sağlık ekibine söyleyin.

Takip: Şimdi değerlendirme; ciddi bulguda bası süresinin dolmasını bekleyerek yardım istemeyi geciktirmeyin.

Gecikmeden değerlendirme

Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.

  1. Kişisel acil planı şimdi uygulayın; planda daha erken başvuru varsa beklemeyin.
  2. Takip ekibini şimdi arayın. Bugün değerlendirme sağlanamıyorsa uygun acil servise başvurun.
  3. Hazır, ilaç içermeyen serum fizyolojik, yumuşak mendil ve gerekiyorsa temiz aspiratör hazırlayın. Ellerinizi yıkayın.
  4. Beslenmeden önce bebeği güvenli biçimde yatırıp her burun deliğine 1 damla serum fizyolojik koyun; kısa süre salgının yumuşamasını bekleyin.
  5. Salgı emmesini engelliyorsa aspiratörü yalnız girişte nazik kullanın; derine sokmayın, basınçlı yıkama yapmayın. Kanama veya belirgin acıda durun.
  6. Bebeği sakinleştirip besleyin; daha rahat emip emmediğine bakın. Kullandığınız aspiratörü üretici talimatına göre temizleyip kurutun.

Takip: Bugün sağlık değerlendirmesi alın. Kendi acil planınızın gerektirdiği daha erken başvuruyu ertelemeyin.

Gecikmeden değerlendirme

Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.

  1. Kişisel acil planı şimdi uygulayın; planda daha erken başvuru varsa beklemeyin.
  2. Takip ekibini şimdi arayın. Bugün değerlendirme sağlanamıyorsa uygun acil servise başvurun.
  3. Hazır, ilaç içermeyen serum fizyolojik, yumuşak mendil ve gerekiyorsa temiz aspiratör hazırlayın. Ellerinizi yıkayın.
  4. Bebekte her burun deliğine 1 damla serum fizyolojik koyun; salgı yumuşayınca yalnız burun girişinden nazikçe çekin. Büyük çocukta ürünün yaşa uygun talimatını izleyip burun deliklerini sırayla, hafifçe sümkürmesini isteyin.
  5. Temizliği uyku rutininden önce yapın; yemek biter bitmez zorlayıcı aspirasyon yapmayın ve rahat nefes alıyorsa tekrarlamayın.
  6. Bebeği sırtüstü, düz ve sert yatakta yatırın; yastık, yükseltici veya yatak eğimi eklemeyin.

Takip: Bugün sağlık değerlendirmesi alın. Kendi acil planınızın gerektirdiği daha erken başvuruyu ertelemeyin.

Gecikmeden değerlendirme

Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.

  1. Kişisel acil planı şimdi uygulayın; planda daha erken başvuru varsa beklemeyin.
  2. Takip ekibini şimdi arayın. Bugün değerlendirme sağlanamıyorsa uygun acil servise başvurun.
  3. Burun dışındaki kurumuş salgıyı ılık suyla nemlendirilmiş yumuşak bezle nazikçe silin; burnun içine çubuk sokmayın.
  4. Bir sonraki öğünde rahat emiyor/yiyor ve uykuda burundan rahat soluyorsa aspiratör kullanmayın.
  5. Tıkanırsa hazır serum fizyolojik ile salgıyı yumuşatın; sadece emmesini/uykusunu engelleyen salgıyı nazikçe temizleyin.

Takip: Bugün sağlık değerlendirmesi alın. Kendi acil planınızın gerektirdiği daha erken başvuruyu ertelemeyin.

Gecikmeden değerlendirme

Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.

  1. Kişisel acil planı şimdi uygulayın; planda daha erken başvuru varsa beklemeyin.
  2. Takip ekibini şimdi arayın. Bugün değerlendirme sağlanamıyorsa uygun acil servise başvurun.
  3. Bugün çocuk hekimi, aile hekimi veya uygun sağlık birimiyle iletişim kurun; gün içinde değerlendirme sağlanamıyorsa acile başvurun.
  4. Zorlayıcı aspirasyonu durdurun; kanama veya yabancı cisim kuşkusunda burnun içine bir şey sokmayın.
  5. Nefesi rahat ve uyanıksa beslenmeyi küçük miktarda teklif edin; ememiyorsa veya çok az alıyorsa temizlik denemelerini uzatmayın.
  6. Son emmesini ve idrarını söyleyin; tek taraflı kötü kokulu akıntı veya kanama varsa özellikle belirtin.

Takip: Bugün sağlık değerlendirmesi alın. Kendi acil planınızın gerektirdiği daha erken başvuruyu ertelemeyin.

Gecikmeden değerlendirme

Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.

  1. Kişisel acil planı şimdi uygulayın; planda daha erken başvuru varsa beklemeyin.
  2. Takip ekibini şimdi arayın. Bugün değerlendirme sağlanamıyorsa uygun acil servise başvurun.
  3. Hazır, ilaç içermeyen serum fizyolojik, yumuşak mendil ve gerekiyorsa temiz aspiratör hazırlayın. Ellerinizi yıkayın.
  4. Bebekte her burun deliğine 1 damla serum fizyolojik koyun; salgı yumuşayınca yalnız burun girişinden nazikçe çekin. Büyük çocukta ürünün yaşa uygun talimatını izleyip burun deliklerini sırayla, hafifçe sümkürmesini isteyin.
  5. Kullandığınız aspiratörü eczacıya veya sağlık çalışanına gösterip yalnız burun girişinde nasıl tutulacağını uygulamalı öğrenin.
  6. Bakım sonrası daha rahat emip uyuyor mu kontrol edin; kanama/ağrıda işlemi durdurun, belirgin az emmede bugün değerlendirme alın.

Takip: Bugün sağlık değerlendirmesi alın. Kendi acil planınızın gerektirdiği daha erken başvuruyu ertelemeyin.

Hemen değerlendirme

Küçük bebekte şimdi çocuk acile başvurun.

  1. 3 aydan küçük bebekte bu sıcaklık bulgusu için şimdi çocuk acile gidin; ateş düşürücünün etkisini beklemeyin.
  2. Yaşını, ölçtüğünüz dereceyi, ölçüm yerini ve varsa verdiğiniz ilacı söyleyin. Ölçüm yapamadıysanız bunu belirtin.
  3. Morarma, nefes güçlüğü veya zor uyandırılma varsa 112’yi arayın.

Takip: Şimdi acil değerlendirme. Randevu veya çevrim içi mesaj yanıtını beklemeyin.

Hemen değerlendirme

Kanser tedavisinde yeni hastalık belirtisini bekletmeyin.

  1. Kişisel acil başvuru planını uygulayarak şimdi acil değerlendirmeye gidin.
  2. Tedavi ekibine haber verin; ulaşamamak başvuruyu geciktirmesin.
  3. Ateş ölçümünü ve kullandığı ilaçları söyleyin. Nefes veya bilinç sorunu varsa 112’yi arayın.

Takip: Şimdi değerlendirme; kanser tedavisinde ciddi enfeksiyon hızla ilerleyebilir.

Hemen değerlendirme

Rehberi bırakın, 112’yi arayın.

  1. Çocuğun yanından ayrılmayın; mümkünse başka bir yetişkinden yardım isteyin.
  2. 112’ye çocuğun yaşını, gördüğünüz belirtiyi ve bulunduğunuz açık adresi söyleyin.
  3. Telefondaki sağlık görevlisinin yönlendirmesini izleyin. Bilinci kapalı veya nefes almakta zorlanan çocuğa ağızdan yiyecek, içecek ya da ilaç vermeyin.

Takip: Şimdi yardım isteyin. Online yanıtı veya randevu saatini beklemeyin.

Hemen değerlendirme

Nefes veya bilinç belirsizliğinde beklemeyin.

  1. Çocuğun yanında kalın; nefes almakta zorlanıp zorlanmadığını ve size normal tepki verip vermediğini kontrol edin.
  2. Normal nefes aldığından veya normal yanıt verdiğinden emin değilseniz 112’yi arayıp gördüğünüz durumu anlatın.
  3. Yardım isterken bu rehberi tamamlamaya çalışmayın.

Takip: Acil değerlendirme için şimdi yardım alın.

Çocuklarda öksürük ve burun tıkanıklığı rehberlerinin tümü →

Kaynaklar ve kapsam

Bu akış genel bilgilendirme içindir. Çocuğun tüm bulgularını değerlendiremez; kesin tanı veya “tehlike yok” sonucu vermez. İlaç başlatma, kesme ve doz değişikliği için hekiminizin planını izleyin.

Karar akışının kaynak tarihi:

Başka bir sorum var →