Boğazı ağrıyor, yutkunmak istemiyor
Tükürüğünü yutamıyor, salyası akıyor, nefesi zorlanıyor veya nefes alırken tiz ses çıkarıyorsa 112’yi arayın. Rahat yutabiliyorsa sıvı teklif edin; muayenesiz antibiyotik başlamayın.
Aşağıdaki sorularla çocuğunuzun durumuna göre ilk adımı ve ne zaman yardım almanız gerektiğini gözden geçirebilirsiniz.
Yazan: Dr. Mustafa Burak SevenÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı · Acıbadem Bodrum HastanesiSon güncelleme (dil ve anlatım):
Önce kontrol edelim: şu anda acil bir belirti var mı?
Bir tanesi bile varsa “Evet”i seçin.
- Nefes alamıyor, belirgin zorlanıyor veya boğuluyor.
- Dudakları ya da yüzü morarıyor.
- Uyandıramıyorsunuz veya size normal tepki vermiyor.
- Havale / nöbet devam ediyor.
Bunu nasıl anlayacağım?
Nefes alırken kaburgaların altında içeri çekilme, inleme veya nefes duraklaması dikkat gerektirir. Uyanıklığını kontrol etmek için seslenin ve hafifçe dokunun; sarsmayın. Nefesinden veya tepkisinden emin değilseniz aşağıdaki belirsizlik seçeneğini seçin; açıklamayı tamamlamak için yardım istemeyi geciktirmeyin.
Bu soru dahil en fazla 5 kısa soru kaldı. Yanıtınıza göre daha erken tamamlanabilir.
Genel bilgilendirmedir; tanı koymaz, ilaç dozu belirlemez. Hekiminizin kişisel bakım ve acil başvuru planı önceliklidir.
Bağlantı yalnızca konuyu açar; yanıtlarınız paylaşılmaz.
İsim ve iletişim bilgisi istenmez. Yanıtlarınız bu sayfada kalır; yenilediğinizde veya kapattığınızda silinir.
Karar akışını metin olarak oku
Bu bölüm tüm olası yolları gösterir. Her sonuç yalnızca o sonuca yönlendiren yanıtlar için geçerlidir. Acil belirti varsa evdeki adımları denemeden yardım alın.
Önce kontrol edelim: şu anda acil bir belirti var mı?
- Nefes alamıyor, belirgin zorlanıyor veya boğuluyor.
- Dudakları ya da yüzü morarıyor.
- Uyandıramıyorsunuz veya size normal tepki vermiyor.
- Havale / nöbet devam ediyor.
Nefes alamama veya belirgin nefes güçlüğü, dudaklarda/yüzde morarma, uyandırılamama ya da normal yanıt vermeme, devam eden havale veya nefes almayı engelleyen boğulma.
Nasıl anlayabilirim? Nefes alırken kaburgaların altında içeri çekilme, inleme veya nefes duraklaması dikkat gerektirir. Uyanıklığını kontrol etmek için seslenin ve hafifçe dokunun; sarsmayın. Nefesinden veya tepkisinden emin değilseniz aşağıdaki belirsizlik seçeneğini seçin; açıklamayı tamamlamak için yardım istemeyi geciktirmeyin.
- Evet, bunlardan biri var → Rehberi bırakın, 112’yi arayın.
- Hayır, hiçbiri yok → Bebeğiniz 3 aydan küçük mü ve ateş ya da düşük vücut sıcaklığı kuşkusu var mı?
- Nefesinden veya uyanıklığından emin değilim → Nefes veya bilinç belirsizliğinde beklemeyin.
Bebeğiniz 3 aydan küçük mü ve ateş ya da düşük vücut sıcaklığı kuşkusu var mı?
3 aydan küçük bebekte 38 °C ve üzeri, 36 °C altı veya ölçemeseniz de ateş kuşkusu: diğer soruları beklemeyin.
- Evet, 3 aydan küçük ve bu durumlardan biri var → Küçük bebekte şimdi çocuk acile başvurun.
- Hayır; bu yaş ve sıcaklık durumu birlikte yok → Tükürüğünü yutamama, buna bağlı salya akması veya nefeste tiz ses var mı?
- 3 aydan küçük, sıcak hissediyorum ama ölçemedim → Küçük bebekte şimdi çocuk acile başvurun.
Tükürüğünü yutamama, buna bağlı salya akması veya nefeste tiz ses var mı?
Normal diş çıkarma salyasıyla karıştırmayın: boğaz ağrısıyla birlikte tükürüğü yutamamak önemlidir.
- Evet / emin değilim → 112’yi arayın; yutamama ve nefes bulgusunu söyleyin
- Hayır → Sıvı alımı ve genel hâli nasıl?
Sıvı alımı ve genel hâli nasıl?
Daha az idrar, çok yüksek ateş veya artan halsizlikte beklemeyin.
- İçemiyor, idrarı az veya genel hâli bozuldu → Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?
- Rahat içiyor ama bir haftadır düzelmiyor → Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?
- Rahat içiyor, hafif ve yeni başladı → Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?
- Emin değilim → Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?
Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?
Çocuğun kişisel acil planı varsa onu uygulayın. Kanser tedavisinde ateş veya yeni hastalık belirtisinde şimdi acil değerlendirme gerekir.
- Kanser tedavisi alıyor; ateşi var veya yeni hastalık belirtisi başladı → Kanser tedavisinde yeni hastalık belirtisini bekletmeyin.
- Önemli kalp/akciğer hastalığı, bağışıklık baskılanması veya özel acil planı var → Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.
- Hayır / yeni bir hastalık belirtisi yok → Bugün sağlık değerlendirmesi alın
- Yeni belirti var; özel riskinden emin değilim → Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.
Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?
Çocuğun kişisel acil planı varsa onu uygulayın. Kanser tedavisinde ateş veya yeni hastalık belirtisinde şimdi acil değerlendirme gerekir.
- Kanser tedavisi alıyor; ateşi var veya yeni hastalık belirtisi başladı → Kanser tedavisinde yeni hastalık belirtisini bekletmeyin.
- Önemli kalp/akciğer hastalığı, bağışıklık baskılanması veya özel acil planı var → Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.
- Hayır / yeni bir hastalık belirtisi yok → Birkaç gün içinde boğaz muayenesi planlayın
- Yeni belirti var; özel riskinden emin değilim → Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.
Son kontrol: yeni belirtiyle birlikte özel bir sağlık riski var mı?
Çocuğun kişisel acil planı varsa onu uygulayın. Kanser tedavisinde ateş veya yeni hastalık belirtisinde şimdi acil değerlendirme gerekir.
- Kanser tedavisi alıyor; ateşi var veya yeni hastalık belirtisi başladı → Kanser tedavisinde yeni hastalık belirtisini bekletmeyin.
- Önemli kalp/akciğer hastalığı, bağışıklık baskılanması veya özel acil planı var → Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.
- Hayır / yeni bir hastalık belirtisi yok → Sıvı ve rahat yutulan gıdalar sunun
- Yeni belirti var; özel riskinden emin değilim → Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.
112’yi arayın; yutamama ve nefes bulgusunu söyleyin
- 112’yi hoparlörden arayın; çocuğu rahat ettiği pozisyonda tutun.
- Ağzını zorla açıp boğazına bakmaya çalışmayın; yiyecek, içecek veya ilaç vermeyin.
- Yanında kalın ve 112’nin yönlendirmesini izleyin.
Takip: Şimdi yardım; evde tedaviyi denemek için beklemeyin.
Bugün sağlık değerlendirmesi alın
- Bugün çocuk hekimi veya aile hekimiyle görüşün; aynı gün değerlendirme sağlanamıyorsa acile başvurun.
- Başlangıç saatini, ateşi, sıvı alımını ve idrarındaki değişikliği not edin.
- Kötüleşirse planlanan saati beklemeyin; nefes veya bilinç sorunu varsa 112’yi arayın.
Takip: Bugün değerlendirme. Daha ağır bir bulgu gelişirse hemen başvurun.
Birkaç gün içinde boğaz muayenesi planlayın
- Bir haftadır düzelmeyen ağrı için çocuk hekimi/aile hekimiyle görüşün.
- Sıvı alımını koruyun; içememe başlarsa aynı gün başvurun.
- Evde kalan antibiyotiği başlamayın; gerekip gerekmediği muayeneyle belirlenir.
Takip: 1–3 gün içinde görüşün; yeni kötüleşmede bugün.
Sıvı ve rahat yutulan gıdalar sunun
- Rahat yutuyorsa küçük yudumlarla sıvı ve serin/yumuşak yiyecekler teklif edin; zorlamayın.
- Dumanlı ortamdan uzak tutun. Küçük çocuklara boğulma riski nedeniyle sert şeker veya pastil vermeyin.
- Ağrı giderici için çocuğa önceden doğrulanmış planı izleyin; ilaç dozu tahmin etmeyin.
Takip: Bir hafta içinde düzelmezse muayene. Daha erken sıvı alamama, az idrar veya belirgin kötüleşmede bugün; yutamama/nefes sorununda hemen yardım.
Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.
- Kişisel acil planı şimdi uygulayın; planda daha erken başvuru varsa beklemeyin.
- Takip ekibini şimdi arayın. Bugün değerlendirme sağlanamıyorsa uygun acil servise başvurun.
- Bugün çocuk hekimi veya aile hekimiyle görüşün; aynı gün değerlendirme sağlanamıyorsa acile başvurun.
- Başlangıç saatini, ateşi, sıvı alımını ve idrarındaki değişikliği not edin.
- Kötüleşirse planlanan saati beklemeyin; nefes veya bilinç sorunu varsa 112’yi arayın.
Takip: Bugün sağlık değerlendirmesi alın. Kendi acil planınızın gerektirdiği daha erken başvuruyu ertelemeyin.
Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.
- Kişisel acil planı şimdi uygulayın; planda daha erken başvuru varsa beklemeyin.
- Takip ekibini şimdi arayın. Bugün değerlendirme sağlanamıyorsa uygun acil servise başvurun.
- Bir haftadır düzelmeyen ağrı için çocuk hekimi/aile hekimiyle görüşün.
- Sıvı alımını koruyun; içememe başlarsa aynı gün başvurun.
- Evde kalan antibiyotiği başlamayın; gerekip gerekmediği muayeneyle belirlenir.
Takip: Bugün sağlık değerlendirmesi alın. Kendi acil planınızın gerektirdiği daha erken başvuruyu ertelemeyin.
Özel sağlık riskinde bugün değerlendirme alın.
- Kişisel acil planı şimdi uygulayın; planda daha erken başvuru varsa beklemeyin.
- Takip ekibini şimdi arayın. Bugün değerlendirme sağlanamıyorsa uygun acil servise başvurun.
- Rahat yutuyorsa küçük yudumlarla sıvı ve serin/yumuşak yiyecekler teklif edin; zorlamayın.
- Dumanlı ortamdan uzak tutun. Küçük çocuklara boğulma riski nedeniyle sert şeker veya pastil vermeyin.
- Ağrı giderici için çocuğa önceden doğrulanmış planı izleyin; ilaç dozu tahmin etmeyin.
Takip: Bugün sağlık değerlendirmesi alın. Kendi acil planınızın gerektirdiği daha erken başvuruyu ertelemeyin.
Küçük bebekte şimdi çocuk acile başvurun.
- 3 aydan küçük bebekte bu sıcaklık bulgusu için şimdi çocuk acile gidin; ateş düşürücünün etkisini beklemeyin.
- Yaşını, ölçtüğünüz dereceyi, ölçüm yerini ve varsa verdiğiniz ilacı söyleyin. Ölçüm yapamadıysanız bunu belirtin.
- Morarma, nefes güçlüğü veya zor uyandırılma varsa 112’yi arayın.
Takip: Şimdi acil değerlendirme. Randevu veya çevrim içi mesaj yanıtını beklemeyin.
Kanser tedavisinde yeni hastalık belirtisini bekletmeyin.
- Kişisel acil başvuru planını uygulayarak şimdi acil değerlendirmeye gidin.
- Tedavi ekibine haber verin; ulaşamamak başvuruyu geciktirmesin.
- Ateş ölçümünü ve kullandığı ilaçları söyleyin. Nefes veya bilinç sorunu varsa 112’yi arayın.
Takip: Şimdi değerlendirme; kanser tedavisinde ciddi enfeksiyon hızla ilerleyebilir.
Rehberi bırakın, 112’yi arayın.
- Çocuğun yanından ayrılmayın; mümkünse başka bir yetişkinden yardım isteyin.
- 112’ye çocuğun yaşını, gördüğünüz belirtiyi ve bulunduğunuz açık adresi söyleyin.
- Telefondaki sağlık görevlisinin yönlendirmesini izleyin. Bilinci kapalı veya nefes almakta zorlanan çocuğa ağızdan yiyecek, içecek ya da ilaç vermeyin.
Takip: Şimdi yardım isteyin. Online yanıtı veya randevu saatini beklemeyin.
Nefes veya bilinç belirsizliğinde beklemeyin.
- Çocuğun yanında kalın; nefes almakta zorlanıp zorlanmadığını ve size normal tepki verip vermediğini kontrol edin.
- Normal nefes aldığından veya normal yanıt verdiğinden emin değilseniz 112’yi arayıp gördüğünüz durumu anlatın.
- Yardım isterken bu rehberi tamamlamaya çalışmayın.
Takip: Acil değerlendirme için şimdi yardım alın.
Kaynaklar ve kapsam
Bu akış genel bilgilendirme içindir. Çocuğun tüm bulgularını değerlendiremez; kesin tanı veya “tehlike yok” sonucu vermez. İlaç başlatma, kesme ve doz değişikliği için hekiminizin planını izleyin.
- NHS — Boğaz ağrısı ↗
- NHS — Çocuklarda ateş ↗
- NICE NG143 — 5 yaş altında ateş ↗
- NICE CG151 — Kanser tedavisinde enfeksiyon şüphesi ↗
Karar akışının kaynak tarihi: